Yogyakarta is een van de historische centra van batik, de verftechniek met wasreserve die UNESCO in 2009 opnam op de lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Malioboro is de plek waar de meeste bezoekers het kopen — en waar een beetje kennis je ver brengt.
Onder die naam worden drie dingen verkocht. Batik tulis wordt met de hand getekend met een canting, een pennetje met een koperen tuitje vol hete was; één doek kan weken of maanden kosten en is daarnaar geprijsd. Batik cap ontstaat door was met een koperen stempel op de stof te drukken, wat sneller en goedkoper is. Bedrukte ‘batik’ is gewoon textiel dat machinaal met een batikmotief is bedrukt — er komt geen was aan te pas. Prima als goedkoop hemd, zolang je er maar een printprijs voor betaalt.
Wat te zien en te doen: Batik shoppen op Malioboro
Herken tulis, cap en print
Draai de stof om. Echte batik (tulis of cap) is doorgeverfd, dus de achterkant is bijna even sterk van kleur als de voorkant; een print is aan de achterzijde duidelijk bleker. De lijnen van tulis zijn licht onregelmatig en geen twee motieven zijn gelijk; cap herhaalt zich in nette blokken met kleine naden; print herhaalt zich perfect. Stof die met was is gemaakt, ruikt ook vaag naar was.
Begin bij een winkel met vaste prijzen
Hamzah Batik (voorheen Mirota Batik), tegenover Pasar Beringharjo, is een warenhuis van meerdere verdiepingen met batik, kunstnijverheid, jamu en snacks met geprijsde artikelen — een goede plek om te leren wat dingen kosten voordat je elders gaat afdingen. Ook enkele gevestigde batikhuizen hebben winkels met etiketten en vaste prijzen langs de straat.
Ding af op de markt
In Pasar Beringharjo en Teras Malioboro zijn de prijzen onderhandelbaar. Bied ongeveer de helft, glimlach en kom ergens in het midden uit; meerdere stuks kopen helpt.
Maak het zelf
Twee uur in een batikworkshop leert je meer over kwaliteit dan welke gids ook — en je gaat naar huis met een stuk dat je zelf hebt getekend.
Zo kom je bij Batik shoppen op Malioboro
- De batikwinkels liggen verspreid over de hele straat, met de dichtste concentratie aan de westelijke stoep en in en rond Pasar Beringharjo aan het zuideinde.
- Ateliers voor batikworkshops liggen in verschillende kampongs in de stad; de meeste zijn een korte rit met taxi of taxi-app vanaf Malioboro.
Insidertips
- De ‘kunstacademie’-truc: een vriendelijke onbekende vertelt je dat een kunstacademie van de overheid of een studentenexpositie ‘alleen vandaag’ open is en brengt je naar een galerie in een achterafsteegje. Het is een commissiewinkel die gewone stukken tegen opgedreven prijzen verkoopt. Bedank beleefd en loop door.
- Becakritten voor een symbolisch bedrag gaan meestal langs batik- en bakpiawinkels die de rijder commissie betalen.
- Vraag wat voor stof het is — katoen, rayon of zijde — en of op het etiket tulis, cap, kombinasi of printing staat.
- Was batik met de hand in koud water en droog het in de schaduw.
Beste tours & tickets voor Batik shoppen op Malioboro
Met deze goed beoordeelde ervaringen beleef je Batik shoppen op Malioboro makkelijk vanuit een verblijf bij Malioboro:
Doe-workshop vanaf $12 Yogyakarta: batikcursus van 2 uur met souvenir
Leer de wasreservetechniek van een lokale batikmaker: schets een motief, trek het over met hete was uit een canting, verf de stof en neem het resultaat mee naar huis. Na twee uur met een canting in je hand zie je bij het winkelen op Malioboro ook veel beter het verschil tussen handgetekende batik en een print. Kijk in de aanbieding voor het adres van het atelier en of ophalen mogelijk is.
- Tekenen met hete was met een canting en daarna je doek verven
- Je eigen stuk batik mee naar huis
- De batikworkshop met de meeste reviews in Yogyakarta
Doe-workshop vanaf $13 Yogyakarta: hedendaagse batikworkshop met natuurlijke verfstoffen
Een studioworkshop met een eigentijdsere aanpak: je leert de traditionele stappen van de wasreservetechniek en verft je ontwerp daarna met natuurlijke kleuren. Door de kleine groepen en de zeer hoge gastenscore is dit een goed alternatief als de grotere workshops vol zitten.
- Wasreservetechniek met natuurlijke verfstoffen
- Studiosetting in kleine groep
- Topscore uit tientallen reviews
Workshop van een halve dag vanaf $26 Yogyakarta: workshop batik schilderen
De uitgebreide batikworkshop: ongeveer vijf uur, genoeg om een ambitieuzer stuk te ontwerpen, met was te bewerken, te verven en af te werken dan in de cursussen van twee uur lukt. Kies deze als batik een van de hoofdredenen is waarom je naar Yogyakarta komt.
- Een langere sessie met tijd om een groter stuk af te maken
- Begeleiding bij elke stap van het wassen en verven
- Perfecte score uit zo’n negentig reviews
